سال ششم شمارۀ دوّم، بهار٢٠٠٤

 ترانه - پدیده ای از آمیختگی شعر و موسیقی به طراوت شباب، به قدمت تاریخ

  درآمد

قدما از ترانه با واژه هائی چون "قول" و "غزل" یاد کرده اند، چنانکه حافظ می گوید:

مغنّی، نوایِ طرب ساز کن  /  به "قول" و "غزل" قصّه آغاز کن
                                                        "از مغنّی نامۀ حافظ خانلری"

نیز گوید:

بلبل از فیض گل آموخت سخن، ورنه نبود  /  این همه "قول" و "غزل" تعبیه در منقارش
                                                     "از غزل ۲۷۲، حافظ خانلری"

مهدی اخوان ثالث، شاعر و ادب شناس معاصر می نویسد: "...  پا به پای غزل، از ایّام قدیم نوعی شعر ملحون هم نزد اهل ذوق و شعر و موسیقی شناخته و متداول بوده است که به آن "قول" می گفته اند ... قول نوعی غزل بوده است در اوزان شنگ و شاد و ضربی که اهل موسیقی برای آن نغمه و آهنگ می ساخته و تصنیف می کرده اند و خوانندگان و قوّالان شعر را همراه با آهنگ می خوانده اند ..."(۱)